Dört Yaş Çocuk Psikolojisi

Yorum Ekle

Geçen yazımda bahsettiğim üzere, bu yazım araştırma, sorma-öğrenme ve edindiğim bilgileri kendi görüşlerimle harmanlama şeklinde bir sunum olup, içinde bulunduğumuz karmaşık döneme bir ışık yakmak arzusu ile yazılmıştır.

Dört yaşına gelen çocuklar, dış dünyayı artık daha iyi tanımaya başlayıp, algılarının daha çok geliştiği bir döneme girerler. Soruları artar, çevrelerinde olup bitenle daha çok ilgilidirler.
İşte dört yaşında bir çocuğun geliştirdiği genel özellikler;

*Genellikle başka çocuklarla oynamaktan keyif alırlar. Zaman zaman kendi eşyalarını paylaşmaya, sırayla oynamaya başlarlar.*

(Başka çocuklarla oynamaktan ve arkadaşlarından çok keyif alıyor evet ama iş paylaşmaya gelince bizde hala sıkıntı çok.)

*Başkalarının hisleri ve ihtiyaçlarını anlamaya, empati kurduklarını belli edecek davranışlarda bulunmaya başlarlar.*

 (Hasta olduğumda hala yatmama bile izin vermiyor :(    Bu yaştaki çocuklarda görülen kendi isteklerinin baş sırada oluşu, başkalarının düşüncelerini anlasa bile anlamamış gibi görünmesine sebep oluyor. Eh yakında gelişir de daha empatik olur  diyelim inşallah....)

*Bazen ebeveynlerin birbirlerine sevgi göstermesini kıskanabilirler. Anneye ya da babaya düşkünlük artabilir.*

 (İşte benim kararsız tutarsız duygularım. İpek'te baba tutkusu başladı. Hatta bazen beni bile solladığı oluyor. Ve fakat bu durum beni sevindiriyor mu, kızdırıyor mu, üzüyor mu bilemedim. Lakin önceleri hatta bebekliğinden beri bana olan aşırı düşkünlüğü için keşke biraz da babaya düşkün olsa derdim. Şimdi nooooldu?? Eyvah pabucum dama gitti moduna girdim sanırım. Geçenlerde babasıyla dışarıya çıkacaktı. Üstü kapalı bana "gelmeyebilirsin" dedi. Babasıyla başbaşa çıkmak istedi. Uzunca bir vakit geçirdikten sonra döndüklerinde, ben dışarıya çıkarken yine benimle gelmek istemeyip babasıyla kaldı. E tabii hafiften içerliyorum bu durumlara. Bir arkadaşım, babaya düşkünlük yaşlarının ergenlik çağlarına kadar sürebileceğini, ancak sonra yeniden anneye dönüş olduğunu söyledi de rahatladım :))))) )

*Yaşıtlarına bilmişlik ve patronluk taslayabilirler. İstediklerini alamayınca mızıldanıp problem çıkarabilirler.*

(Bence bu durum çocuğuna göre değişir. Bazı çocuklar sessiz sakin kendi halinde takılmayı, başkalarınca yönlendirilmeyi severken, bazılarıysa oyunları yönetmeyi, liderlik özellikleriyle öne çıkmayı severler. Her iki durumda da çocuklar oyunları esnasında kendi halinde bırakılmalı, birbirlerine zarar verme durumları olmadıkça yaptıklarına karışılmamalıdır.)

*Genellikle ailelerinden uzakta kalabilirler.*

(Bu durum bizde pek geçerli değil. Sanırım bu küçüklükten beri alıştırmayla ilgili. Biz İpek'i 2-3 saat dışında hiç bırakmadık. Ancak gece uykusunda uyanmadığı döneme geçtiğinde az da olsa dışarıya çıkmalarımız olmuştu. Hoş o da bizi bırakmadı. Şimdi buna pişman mıyım? Evet. Keşke ufak ufak da olsa daha çok bırakabilmeyi başarsaydım. Belki 1-2 akşam bir yerlere kaçamak yapabilirdik. Ama neticede işte büyüyorlar. Yeter ki sağlık olsun. Biraz daha büyüyünce o da olur.)

*Oyun kurmaya ve arkadaş edinmeye başlarlar.*

(Ah işte en sevindiğim ve beklediğim dönem. Kendi kendine oynaması, hem gösterdiği gelişimi izlemek açısından çok keyifli, hem de anne-babaya biraz zaman tanıması bakımından değerli. Öyle uzun süreli olmasa da kendi kendine bir şeylere daldığında, ona hiç ilişmemek en doğrusu.
Arkadaş edinme konusuna gelince, İpek o açıdan çok girişken ve istekli. Üstelik bu durum yeni başlamadı. Daha öncelerden de bulunduğu ortamda yaşıtlarını ya da kendinden biraz daha büyükleri (kendinden küçükleri demiyorum, çünkü onlarla pek işi yok) gördüğünde yanlarına gidip konuşma isteğinde bulunmuştur. Ben de fırsat buldukça ona arkadaş ortamları sağlamaya çalışarak bu sürece destek olmuş olabilirim. Çünkü bir çocuk için en önemli şeylerden biri yaşıtlarıyla zaman geçirmek diye düşünüyorum.)

*Espri anlayışları gelişmeye başlar ve komik durumlara gülebilirler.*

(Doğduğundan beri kızım için "komik bi çocuk bu" diyip duruyordum. Haklıymışım. Komiklik yapmayı ve komik durumları yakalamayı çok daha önceleri keşfetti. İleride çok eğleneceğiz birlikte inşallah :)))

*Davranışları genelde çok abartılıdır. Çok gürültücü, hışır ve övüngen olmaları normaldir.*

(Niye bağırarak konuşuyorsun diye sormamak lazımmış demek. Ben de bir tek İpek mi böyle diyordum. İyi bari dönemselmiş, yani geçecek diyelim.)

*Henüz neyin gerçek neyin hayal ürünü olduğunu ayırt edemeyebilirler. Bu nedenle ebeveynlerini mutlu etmek için hikayeler uydurabilirler.*

(Okuldan gelince bazen olayları farklı anlattığı oluyor. Hiç olmamış bir şeyi olmuş gibi anlattığı bile olabiliyor. Çok fazla üzerinde durmamak gerek.)

*Dünya hakkında daha çok soru sormaya başlarlar. Neyin neden olduğunu öğrenmek isterler. Bu dönemde onların sorularına mümkün olduğunca basit ve dürüst cevap verilmelidir.*

Bebekler nasıl olur?, Ben daha önce neredeydim? gibi sorular başladı bile.....Böyle zamanlarda önceden okumuş olduğum kitaplardan ve resimlerden faydalanıyorum. Sorduğu kadarını cevaplıyorum. Aynı soruyu tekrarlarsa ben de aynı açıklamayı yapmaya devam ediyorum.

Dört yaşındaki çocuklarda diğer gelişim özelliklerini sıralayacak olursak;

Motor Gelişimi:
*3 tekerlekli bisiklet kullanabilir.
*Hayvanları ve renkleri ayırt edebilir
*Büyük, küçük, uzun, kısa ayrımını yapabilir.
*Anlatılanı anlar
*Bir insanın kafasını, bedenini, kol ve bacaklarını çizebilir.
*1'den 20'ye kadar sayabilir.
*Kalemi doğru şekilde tutabilir
*Kağıdı düz şekilde tutabilir
*Adını, yaşını ve eğer öğretilirse adresini söyleyebilir.

Fiziksel Gelişimi
*Yürümesi, merdiven inip çıkması düzgündür
*Düz bir hat üzerinde yürüyebilir
*Salıncakta kendi kendini sallayabilir
*Basit giysileri giyebilir

Konuşma ve Dil Gelişimi
*Daha rahat konuşmaya başlasalar da hala bazı harfleri telaffuz edemezler. Örneğin s,r,gibi
*Uzun hikayeler anlatabilirler
*Kendi fikirlerini söylemeye başlarlar
*Şarkı ve tekerlemeleri rahatlıkla söyleyebilirler


Ayrıca çocuğu okul gibi yuva gibi bir yere başlatmak istiyorsanız 4 yaşın daha ideal olduğunu düşünüyorum. 3 yaş bana göre erken. Ben de çalışmaya başlamasaydım, yapacağım şey İpek'i haftada bir kaç oyun gruplarına götürmek, arkadaşlarıyla buluşturmak ve bol bol parkta, orada, burada oyun oynamasını sağlamak olurdu. Aslında bu da tercih meselesi tabii. Ancak zaman zaman bana sorulan bir soru olduğundan, bu konudaki fikrimi bir kere daha buradan belirtmek istedim. 3 yaşında çocuğu bir yere göndermezseniz bir şey olmaz. Yani 4 yaşında hiç bir şeye geç kalmış olmazsınız.

İpek'in dört yaşını doldurmasına 1,5 ay gibi bir zaman kala, onda gördüğüm değişim ve gelişmeleri dikkate alarak hem kendimi hem de bu yazıyı okuyanları biraz daha bilgilendirmek, fikir edinmek istedim. Yararlandığım kaynaklar olarak buradan, buradan bakabilir, bunları ve bunları da okuyabilirsiniz.



Yorum için açıklama